Fietsen als groene oplossing voor mobiliteitsprobleem in Singapore en Kuala Lumpur

In Mobility & Logistics by Astrid Seegers

Nieuwsflits | 22 september 2015 | Astrid Seegers en Jurriaan Middelhoff

De grote Aziatische steden zijn ontworpen voor gemotoriseerd verkeer, maar slippen langzaam dicht. Overheden in Singapore en Kuala Lumpur willen de fiets inzetten als duurzame manier om de stedelijke bereikbaarheid te vergroten. De Singaporese minister van Nationale Ontwikkeling, Khaw Boon Wan, wil dat de fiets niet alleen recreatief, maar ook als vervoersmiddel wordt gebruikt. In Kuala Lumpur klinken dezelfde geluiden. Burgemeester Datuk Seri Ahmad Phesal Talib, vecht voor betere fietsvoorzieningen en connectiviteit voor fietsers in zijn stad en hoopt dat inwoners van Kuala Lumpur de fietscultuur omarmen.

Naast gebrek aan ruimte, zijn er andere obstakels die fietsen in Singapore en Kuala Lumpur in de weg staan. Het tropische klimaat en de veiligheid zorgen ervoor dat men eigen auto en openbaar vervoer verkiest boven de fiets. Slimme infrastructurele oplossingen en innovatieve ontwikkelingen vanuit Nederland zouden kunnen bijdragen aan de fietsambitie van beide steden. Maar hoe luiden de doelstellingen, waar is behoefte aan en hoe kan dit vertaald worden naar kansen voor Nederland?

Een consortium van vier Nederlandse bedrijven heeft van 3 tot 7 september een bezoek gebracht aan Singapore en Kuala Lumpur om inzicht te krijgen in trends en plannen op fietsgebied. Deze factfinding missie (prePIB) werd gezamenlijk georganiseerd door Susan van Boxtel, Innovatie Adviseur in Singapore en Jurriaan Middelhoff, hoofd handel gestationeerd in Kuala Lumpur. De delegatie bestond uit: Jeroen van der Hoeven, Consultant APPM Consultants; Joziene van de Linde, Managing Director Heijmans Technology; Robert de Jonge, Commercieel Directeur Pon Bicycle Group Asia; en Martijn Akkerman, Groepsleider Stedelijke Mobiliteit Witteveen+Bos.

De innovatie en handel adviseurs hebben het consortium een gevarieerd programma geboden door de belangrijkste beslissingsnemers en top-down en bottom-up stakeholders in kaart te brengen en te betrekken bij de voorbereidingen van het bezoek. Naast inzicht in de beleidsontwikkeling en stedelijke planning is hierdoor ook duidelijk geworden hoe fietsen leeft en ervaren wordt in de samenleving. De belangrijkste thema’s zijn; het integreren van fietspaden in de bestaande infrastructuur, voorlichting en veiligheid, mogelijkheden comfortabel fietsen in een tropisch klimaat, advisering in wet- en regelgeving en innovaties op het gebied van zichtbaarheid en bevordering van deelname aan het verkeer door fietsers.

Singapore
De overheid presenteerde in 2013 het ‘Land Transport Master Plan’. Het ‘National Cycling Plan’ is onderdeel van het ‘Land and Transport Masterplan’ en heeft als doel een vriendelijk en goed verbonden netwerk voor veilig en gezond fietsen te ontwikkelen. Speerpunten van dit plan bestaan uit: de aanleg van 700km fietspad voor 2030; bereikbaarheid en verbindingen creëren tussen woningen en voorzieningen; en verbeteren van verkeersveiligheid. Aan de realisatie van het ‘National Cycling Plan’ werken verschillende overheidsinstanties mee, de belangrijkste zijn: de autoriteit voor Land Transport; de autoriteit voor Stedelijke Ontwikkeling; het bestuur van Woonwijken; en het bestuur van Nationale Parken. De ‘Active Mobility Unit’ is in 2015 in het leven geroepen om de synergetische aanpak en samenwerking tussen de instanties te bevorderen.

Het programma in Singapore begon met een fietstocht om het consortium te laten ervaren wat fietsen in Singapore inhoudt. De missie startte op de residentie van Ambassadeur Jacques Werner. De route, ontwikkeld in samenwerking met Francis Chu, oprichter van LoveCyclingSG, maakte al snel duidelijk dat het in Singapore ontbreekt aan verbindingen tussen fietspaden in woonwijken, parken en wegen. Francis Chu legde uit dat verschillende overheidsinstanties verantwoordelijk zijn voor de ruimtelijke inrichting in Singapore en een integrale aanpak tot voor kort ontbrak.

Op donderdagmiddag vond het event ‘Bikes vs Cars – How cities share street spaces’ plaats. Dit event is door de innovatie en handel adviseurs georganiseerd in samenwerking met Centre for Liveable Cities, een Singaporese denktank. De 170 bezoekers bestonden voornamelijk uit medewerkers van overheidsinstanties en fietsenthousiastelingen. Ter inleiding werd de documentaire ‘Bikes vs Cars’ van Zweedse documentaire maker Fredrik Gertten vertoond. De documentaire laat zien hoe verschillende steden omgaan met de gevolgen van stedelijke ontwikkeling en het delen van het bestaande wegennet. Na afloop van de documentaire werden de vier leden van het Nederlandse consortium en drie Singaporese panelleden uitgenodigd om onder leiding van Limin Hee, director Centre for Liveable Cities en Susan van Boxtel een interactieve discussie te voeren. Het Singaporese panel bestond uit: Seow Kah Ping; Senior Director Stedelijke Ontwikkeling; Ong Lay Hua Directeur Land Transport; en Francis Chu oprichter LoveCyclingSG. De discussie heeft een duidelijk beeld gegeven van de publieke opinie. Vanuit het publiek was vooral behoefte aan duidelijk beleid en doelstellingen, terwijl de overheid kiest voor een zachte bottom-up benadering. Ook werd uitgesproken dat aspecten zoals veiligheid, ruimte, tropisch klimaat en gebrek aan regelgeving mensen nu tegenhouden de fiets als vervoersmiddel te gebruiken.

Vrijdagochtend stond in het teken van het ‘National Cycling Plan’. Tijdens een ronde tafel sessie deelden de vier Singaporese betrokken organisaties kennis en ervaring en de belangrijkste vraagstukken. De knelpunten in Singapore worden veroorzaakt door ruimtegebrek, niet alleen voor de aanleg van fietspaden, maar ook voorzieningen zoals fietsstallingen. Daarnaast is de fiets nog geen populair vervoersmiddel en zijn autobezitters, taxi- en buschauffeurs in het huidige Singapore de baas op de weg. De overheid vraagt zich af waar de ontwikkeling als fietsstad moet beginnen en welke problemen ze als eerst moeten tackelen. Tijdens de ronde tafel sessie lieten de Nederlandse consortiumleden aan de hand van concrete voorbeelden zien hoe fietsen in Nederland populair is geworden en hoe zij bijgedragen hebben aan groei in andere landen. Vooral ‘smart’ en innovatieve oplossingen van Heijmans Technology werden met veel enthousiasme ontvangen. Door deze ronde tafel sessie is een basis gecreëerd voor samenwerking tussen Singapore en Nederland. Deze samenwerking zal op de voet worden gevolgd en de innovatie adviseurs in Singapore zullen ondersteunen in de opvolging van gelegde contacten en gemaakte afspraken.

 

Kuala Lumpur
In Kuala Lumpur begon het programma met deelname van de Nederlandse delegatie aan de car-free Sunday, een tweewekelijks fenomeen dat recent is geïntroduceerd. De straten van het centrum van Kuala Lumpur worden op zondagochtend enkele uren autovrij gemaakt en de bewoners kunnen op allerlei manieren genieten van de ruimte en de stad. Vele duizenden fietsers komen hier dan ook op af, wat de groeiende interesse in fietsen in Maleisië weerspiegelt. Op uitnodiging van de Nederlandse Ambassade in Kuala Lumpur nam burgemeester Datuk Seri Ahmad Phesal Talib deel aan de Nederlandse fietsbrigade en samen met ambassadeur Harry Molenaar voerde hij het oranje peloton aan. Naast de fietsdelegatie reden ook het ambassadepersoneel en de Nederlandse gemeenschap in Kuala Lumpur mee en omdat velen gehoor hadden gegeven aan de oproep van de ambassade om in het oranje te verschijnen werd deze car-free Sunday al snel een klein oranje feestje. De betrokkenheid van het stadsbestuur van Kuala Lumpur werd duidelijk door de vele engineers en bij fietsinfrastructuur betrokken ambtenaren die na de fietstocht met de Nederlandse bedrijven aanschoven voor een gezamenlijke brunch.

In de middag verkende het gezelschap onder leiding van een aantal ingenieurs van Kuala Lumpur de fietsinfrastructuur in de rest van de stad. Begin dit jaar is een 5,5 km lang fietspad aangelegd tussen het centrum van de stad en een van de belangrijkste winkelcentra. Hier wordt nog niet heel veel gebruik van gemaakt en de delegatie wilde graag weten hoe dit komt. Een van de grote uitdagingen voor de ingenieurs van Kuala Lumpur blijkt het veelvuldig gebruik van fietsinfrastructuur door motoren. Gelukkig heeft Nederland hier slimme en effectieve infrastructurele toepassingen voor. Dit is slechts een van de voorbeelden waar Nederlandse ervaring en kennis Maleisische uitdagingen kan oplossen.

Om optimaal gebruik te maken van de Nederlandse expertise organiseerde het stadhuis van Kuala Lumpur in samenwerking met de Nederlandse ambassade een fietsseminar. De genodigden bestonden uit stadsbesturen van verschillende andere Maleisische steden, vertegenwoordigers van de fietsersgemeenschap en NGOs. Het animo was hoog voor dit seminar, waarbij de Nederlandse bedrijven zichzelf konden presenteren en de Maleisische overheid het fietsbeleid voor de komende jaren uit de doeken deed. Tegelijk met het seminar organiseerde de ambassade een tentoonstelling over Nederland fietsland in de grote hal van het stadhuis van Kuala Lumpur. Deze tentoonstelling, met moderne Nederlandse fietsen, afbeeldingen van Nederlandse fietsoplossingen en bedrijfspresentaties van de deelnemende bedrijven was meteen een mooie plek voor een aansluitende matchmakingsessie.

’s Avonds vond een netwerkcocktail plaats op de Nederlandse residentie waar het Maleisische bedrijfsleven met een interesse in fietsen en stedelijke ontwikkeling was vertegenwoordigd. Eregast was Kimbeley Yab, voormalig Olympisch triatleet en tweevoudig Asian games medaillewinnares die vorig jaar tijdens een van haar trainingsritten rond Kuala Lumpur slachtoffer werd van een verkeersongeval. Inmiddels is ze herstellende en gelukkig weer aan de slag als personal traineer, maar haar sportcarrière zal ze niet meer kunnen voortzetten. Op de fiets heeft ze sinds haar ongeluk niet meer gezeten en het verbeteren van de fietsinfrastructuur in Maleisië draagt zij dan ook een warm hart toe. Na afloop van de netwerkreceptie kwamen de Nederlandse deelnemers tot de conclusie dat er aardig wat interesse in de fietssector is in Maleisië en dat het een interessant land is om verder te verkennen. De Nederlandse ambassade is inmiddels benaderd door CyclingKL en Cycling Malaysia om informatieavonden te organiseren over fietsinfrastructuur in Nederland. Tevens is er interesse getoond vanuit de Maleisische media voor de slimme oplossingen die Nederland Maleisië kan bieden.

Meer informatie?
Neem voor meer informatie contact op met de Innovatie Adviseurs in Singapore via sin-ia@minbuza.nl.
Website: www.ianetwerk.nl
Of de handelsafdeling in Kuala Lumpur, Maleisie, via : KLL-EA@minbuza.nl Website: http://maleisie.nlambassade.org/

Bronnen