Mobiliteitsuitdagingen Maleisië

In Mobility & Logistics by Astrid Seegers

Artikel | 4 juli 2017 | Järvi de Vlugt

Mobiliteit is één van de stedelijke uitdagingen in Maleisië: verkeersopstoppingen leiden tot luchtvervuiling en productiviteitsverlies. De Maleisische overheid zet in op stimuleren van openbaar vervoer, elektrische auto’s en zelfs op fietsen.

Luchtvervuiling en productiviteitsverlies
Met een totaal inwonersaantal van meer dan 30 miljoen inwoners, waarvan ongeveer 75% in de stedelijke omgeving wonen, is mobiliteit een van de stedelijke uitdagingen in Maleisië. Met 11 miljoen auto’s, en een even grote hoeveelheid motorfietsen, blijven de files in en rond de grote steden jaarlijks toenemen. Met een dagelijks productiviteitsverlies van meer dan een miljoen uur in alleen Kuala Lumpur en toename van CO2 emissies tot 80% per autorit, met alle daarbij horende negatieve effecten zoals smog, geluidsoverlast en gezondheidsrisico’s, zijn de files een groot probleem.

Elektrisch rijden
De Maleisische overheid onderneemt verschillende initiatieven om het personenvervoer te verbeteren. Onder de National Electric Mobility Blueprint zet de overheidsinstelling Green Tech Malaysia (GTM) hoog in op het elektrificeren van de Maleisische voertuigvloot. Dit doen zij door het gebruik van zowel publiek als privaat elektrisch vervoer te promoten, een ecosysteem van oplaadpunten te ontwikkelen en het aanbieden van services voor de elektrische mobiliteitssector. Een toename in elektrische auto’s zorgt naast een energie-efficiëntere autovloot ook voor minder uitlaatgassen in de stadscentra.

Om het doel van het huidige aantal van minder dan 500 elektrische auto’s te laten groeien naar meer dan 200 duizend elektrische voertuigen op de Maleisische wegen in het jaar 2020 te kunnen behalen, is GTM begonnen met de aankoop van 100 Tesla model S om deze te leasen aan hoogwaardigheidsbekleders binnen de Maleisische overheid. Dit moet de zichtbaarheid van elektrische auto’s vergroten en mensen overtuigen om ook over te stappen op elektrische auto’s. Gezien de torenhoge invoerbelasting voor buitenlandse auto’s en het gebrek aan lokale productie van elektrische voertuigen, heeft Green Tech Malaysia vrijstelling van invoerbelasting voor deze Tesla’s bedongen. De lokale autoproducenten Naza, Perodua en Proton hebben momenteel nog geen elektrische auto’s in hun assortiment. Hoewel het eerste prototype van de Proton Iniz EV eind 2015 al is gepresenteerd tijdens de International Greentech & Eco Products Exihibition, maar deze heeft tot op heden op zich laten wachten. Als laatste, heeft GTM, samen met de Malaysian Automotive Institute en het CMS Consortium, het COMOS programma gestart, wat bestaat uit een vloot van elektrische deelauto’s en -motorfietsen die de laatste kilometers tussen het openbaar vervoer en de bestemming moeten overbruggen.

Naast de particuliere elektrische voertuigen zijn projecten gestart voor het elektrificeren van het openbaar vervoer. Zo rijden in de stad Malacca meerdere elektrische bussen rond en zijn plannen voor een vloot van 40 elektrische taxi’s op het toeristische eiland Langkawi vorm aan het krijgen.

Om al deze elektrische voertuigen van elektriciteit te voorzien wil Green Tech Malaysia in 2030 meer dan 25 000 publieke – en meer dan 100 000 private laadstations geïnstalleerd hebben. Momenteel zijn dat meer dan 200 stuks, voornamelijk in en rond de hoofdstad Kuala Lumpur en langs de belangrijkste snelweg richting Johor Bahru en Singapore, in het zuiden van het schiereiland van Maleisië. Het merendeel van deze laadpalen is afkomstig van het Nederlandse bedrijf The New Motion, welke in de rest van 2017 het huidige netwerk zal uitbreiden tot 300. Als extra incentive voor de early adopters van elektrische voertuigen is het opladen aan de publieke laadpalen nu nog gratis, wat in de toekomst voor een volle batterij omgerekend ongeveer €1,25 zal gaan kosten.

Stimuleren openbaar vervoer
Naast het stimuleren van elektrisch wegverkeer wil de overheid het openbaar vervoer een grotere rol laten spelen. Momenteel gebruikt slechts 17% van de forenzen het openbaar vervoer, in vergelijking met 62% in het naburige Singapore en 88% in Hongkong. Om dit te bewerkstellingen is meer dan 5 miljard euro uitgegeven om bestaande Light Rail Transit netwerk in Kuala Lumpur met 35 kilometer te verlengen en een compleet nieuwe Mass Rapid Transit lijn dwars door het centrum van de hoofdstad aan te leggen. Daarnaast heeft de spoorwegmaatschappij KTM de laatste jaren de inzet van treinen tijdens de spits vergroot en de punctualiteit verbeterd om meer passagiers te kunnen vervoeren. Verder zijn vorig jaar bilaterale afspraken ondertekend tussen Maleisië en Singapore, om een hogesnelheidslijn aan te leggen die passagiers in 90 minuten zal vervoeren tussen Kuala Lumpur en Singapore. Om de afstand tussen de bestemming en het railtransport te overbruggen is ook geïnvesteerd in het verbeteren van het busnetwerk, door een grotere dekking van het netwerk te geven, meer bussen in te zetten en informatievoorziening te verbeteren door elektronische borden neer te zetten, en het herinrichten van de taxi-industrie. Zo zijn de arbeidsvoorwaarden, service en ritprijzen voor en door de taxichauffeurs verbeterd en het gebruik van particuliere taxi-diensten als Uber en Grab gereguleerd.

Doorstroming verbeteren
Files die worden veroorzaakt door de betalende klanten bij de vele tolhuisjes zijn in de laatste jaren aangepakt door de invoering van elektronische betaalsystemen, vergelijkbaar met de OV-chipkaart en télépeage in Frankrijk. Echter zorgt de lengte van de tolwegen, die soms maar enkele kilometers beslaan binnen stedelijk gebied, alsnog voor opstoppingen tijdens de spits. De hoogte van de tol is al jaren een onderwerp van discussie tussen de overheid en de concessiehouders, waarbij de Maleisische overheid de kosten omlaag wilt brengen om de automobilisten te ontzien. Echter heeft het lokale bestuur van Kuala Lumpur onlangs geopperd een congestion charge aan automobilisten op te leggen die tijdens de spits de stad in willen.

In 2005 is een Integrated Transport Information System, bestaande uit camera’s, ongeluk detectiesysteem, voertuiglokaliseringsysteem en matrixborden, geïnstalleerd in het gebied rond Kuala Lumpur. Hoewel het twitter account @ITISDBKL meerdere keren per dag file-informatie doorgeeft, zijn grote kansen voor verbetering van het systeem. Zo zouden verkeersstromen actief omgeleid kunnen worden om bepaalde gebieden met file te ontzien, maar het systeem biedt ook mogelijkheden tot integratie met trajectcontroles of kentekenherkenning dat gebruikt kan worden voor het invoeren van de voorgenoemde congestion charge.

Fietsen als alternatief voor de auto
Daarnaast zijn binnen de steden Kuala Lumpur en Georgetown verschillende fietspaden aangelegd, om fietsen als transportmiddel te bevorderen in de stedelijke omgeving. In Kuala Lumpur zijn echter na de aanleg van een pilotfietspad van 5 kilometer geen vervolgstappen ondernomen om de infrastructuur uit te breiden, terwijl op het eiland Penang momenteel al meer dan 24 kilometer fietspad is aangelegd. Daarnaast zijn er in zowel Penang als in Malacca verschillende fietsdeelstations, waar fietsen gemakkelijk gehuurd kunnen worden. In de praktijk leiden de hoge gemiddelde reisafstand voor het woonwerkverkeer van meer dan 10 kilometer, naast de hoge buitentemperatuur, de onveiligheid door de onervarenheid met fietsgebruik en de drukte op straat, ervoor dat weinig mensen de fiets nemen. Eén van de initiatieven die daar verandering in willen brengen, is de Nederlandse onderneming MikeBikes die vanaf januari 2018, in samenwerking met Tourism Malaysia, fietstochten door het stadscentrum van Kuala Lumpur gaat organiseren.

Kansen
Het is relatief makkelijk zaken te doen met Maleisische bedrijven. Met overheidsinstanties is het helaas lastiger. De Nederlandse fietsexpertise is natuurlijk wereldberoemd, en ook de partijen in Maleisie, CyclingKL en Cycling Malaysia, hebben aangegeven te willen leren van de Nederlandse ervaringen bij de aanleg van fietsinfrastructuur en de fietscultuur in Nederland.

Daarnaast is in de aanleg van de hogesnelheidstrein tussen Kuala Lumpur en Singapore nog veel werk te verzetten. Na de aanbesteding van projecten in de voorbereidende fase van de bouw, zullen er aan het eind van 2017 verschillende aanbestedingen worden geopend voor het plannen en de aanleg van de hogesnelheidslijn, die rond 2026 af zou moeten zijn.

Verder liggen in Kuala Lumpur kansen voor het verbeteren van het intelligent transport system. De recente privatisering van het systeem zal naar verwachting de kwaliteit en onderhoud van de systemen verbeteren. De uitbreiding van het systeem tot 140 matrixborden en bijna 1000 camera’s biedt meer mogelijkheden dan ooit te voren, hoewel nog enige overtuiging van de lokale spelers nodig is.

Meer informative
Neem voor meer informatie contact op met de Nederlandse ambassade in Kuala Lumpur, Maleisië, via: KLL-EA@minbuza.nl of het Innovatie Attaché Netwerk in Singapore, via: SIN-IA@minbuza.nl

Bronnen

    1. Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit GmbH (2016), Malaysia Stocktaking Report on Sustainable Transport and Climate Change Data, Policy, and Monitoring. Opgevraagd op 19 juni 2017 van: http://www.mot.gov.my/SiteCollectionDocuments/Darat/MY_StockTakingReport_Final.pdf
    2. G. Vinod (2012), IT IS fiasco proves direct tenders a blame. Opgevraagd op 29 juni 2017 van: http://www.freemalaysiatoday.com/category/nation/2012/10/16/itis-fiasco-proves-direct-tenders-a-bane/
    3. M.A.M. Ali (2015), National Electric Mobility Blueprint. Opgevraagd op 19 juni 2017 van:http://oursphere.greentechmalaysia.my/wp-content/uploads/2015/05/National-Electric-Mobility-Blueprint-Mohamed-Azrin-Mohamed-Ali.pdf
    4. http://transportandclimatechange.org/wp-content/uploads/2015/05/05-Transport-NAMA-Development-Malaysia-AZRIN.pdf
    5. M. Bavani. (9 Januari 2017), Monuments to failure. Opgevraagd op 29 juni 2017: http://www.thestar.com.my/metro/community/2017/01/09/from-monuments-to-failures-automatic-street-toilets-a-taj-mahalinspired-food-court-a-sophisticated-f/
    6. M. Jansen & G. Reiman (2015), The hidden costs of traffic congestion in KL. Opgevraagd op 20 juni 2017 van:
    7. http://blog.japhethlim.com/index.php/2015/11/16/the-hidden-costs-of-traffic-congestion-in-kl/
    8. Motion Digest (2017), Electric Taxis coming to Langkawi. Opgevraagd op 20 juni 2017 van: https://motiondigest.com/2017/06/14/electric-taxis-coming-to-langkawi/
    9. N.S. Rosli & A.A. Kandar Hamsa (2013). Evaluating the Effects of Road Hump on Traffic Volume and Noise Level at Taman Keramat Residential Area, Kuala Lumpur. Opgevraagd op 21 juni 2017 van: https://www.jstage.jst.go.jp/article/easts/10/0/10_1171/_pdf
    10. Pemandu (2016), Annual Report 2016. Opgevraagd op 19 juni 2017 van:https://www.pemandu.gov.my/assets/publications/annual-reports/NTP_AR2016_ENG.pdf
    11. S. Shahid, A. Minhans & O.C. Puan (2014), Assessment of Greenhouse Gas Emission Reduction Measures in Transportation Sector of Malaysia. Opgevraagd op 20 juni 2017 van: http://www.jurnalteknologi.utm.my/index.php/jurnalteknologi/article/viewFile/3481/2614`
    12. The New Motion (2015), Green Tech Malaysia and The New Motion join forces to speed up the introduction of EVs in Malaysia. Opgevraagd op 20 juni 2017 van: http://thenewmotion.pr.co/113345-greentech-malaysia-and-the-new-motion-join-forces-to-speed-up-the-introduction-of-ev-s-in-Malaysia
    13. The New Strait Times (2016), Singapore – KL high-speed rail: An Interactive Guide. Opgevraagd op 19 juni 2017 van: http://graphics.straitstimes.com/STI/STIMEDIA/Interactives/2016/12/singapore-kl-high-speed-rail-line/index.html
    14. The Worldbank (2015), Malaysia Economic Monitor June 2015 Transforming Urban Transport. Opgevraagd op 20 juni 2017 van: http://documents.worldbank.org/curated/en/509991467998814353/pdf/97393-WP-P152893-Box391466B-PUBLIC-MEM12-Draft-v3-3b.pdf
    15. Link naar toekomstige tender voor de hogesnelheidslijn Kuala Lumpur – Singapore: http://www.myhsr.com.my/tender.php